Osoby fizyczne prowadzące i nieprowadzące działalność gospodarczą mogą w zeznaniu rocznym PIT odliczyć od dochodu (przychodu) darowizny przekazane na rzecz edukacji publicznej. Na co należy zwrócić uwagę przekazując tego typu darowiznę? Co, jeżeli podatnik złożył już zeznanie – czy może jeszcze odliczyć wartość przekazanej darowizny?
Darowizna na rzecz kształcenia zawodowego
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. d ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 zwanej dalej ustawą o PDOF) odliczeniu od dochodu (przychodu u ryczałtowców) podlegającego opodatkowaniu podlegają darowizny przekazane na cele kształcenia zawodowego publicznym szkołom prowadzącym kształcenie zawodowe, o których mowa w art. 4 pkt 28a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043), oraz publicznym placówkom i centrom, o których mowa w art. 2 pkt 4 tej ustawy.
Trzeba znać jednak zasady dotyczące tego odliczenia, bowiem nie wszystkie przekazane darowizny na ten cel będą podlegać odliczeniu.
| UWAGA! Zgodnie z art. 26 ust. 6ea ustawy o PDOF podatnik może odliczyć od dochodu (przychodu) przekazaną darowiznę na cele kształcenia zawodowego publicznym szkołom prowadzącym kształcenie zawodowe tylko w formie rzeczowej tj., gdy przedmiotem darowizny są wyłącznie materiały dydaktyczne lub środki trwałe, z wyjątkiem materiałów dydaktycznych lub środków trwałych, które nie są kompletne, zdatne do użytku lub są starsze niż 12 lat. Podatnik może wprawdzie przekazać darowizny na cele kształcenia zawodowego publicznym szkołom prowadzącym kształcenie zawodowe w formie środków pieniężnych, ale nie odliczy kwoty tej darowizny od dochodu (przychodu). |
Kto i na jakich zasadach może odliczyć darowizny na rzecz kształcenia zawodowego
Przekazane darowizny na rzecz edukacji publicznej mogą odliczyć osoby fizyczne:
- samodzielnie prowadzące działalność gospodarczą,
- nieprowadzące działalności gospodarczej uzyskujące inne dochody opodatkowane skalą podatkową albo ryczałtem,
- prowadzące działalność nierejestrowaną,
- prowadzące najem prywatny,
- będące wspólnikami spółek cywilnych, jawnych, partnerskich,
- w pozostałych przypadkach (np. dochody zagraniczne).
Powyższe grupy osób odliczają kwoty przekazanych darowizn na rzecz kształcenia zawodowego w zeznaniu rocznym:
- PIT-36 – osoby samodzielnie prowadzące działalność (także wspólnicy spółek cywilnych, jawnych, partnerskich) i stosujące formę opodatkowania skala podatkowa, osoby prowadzące działalność nierejestrowaną, niekiedy osoby uzyskujące dochody spoza działalności w stosunku, do których muszą samodzielnie odprowadzić podatek,
- PIT-36L – osoby samodzielnie prowadzące działalność, z której dochody opodatkuje podatkiem liniowym (także wspólnicy spółek cywilnych, jawnych, partnerskich),
- PIT-37 – osoby uzyskujące dochody niepochodzące z jakiejkolwiek działalności, w stosunku, do których płatnik odprowadza w ich imieniu podatek dochodowy od tych dochodów np. umowa o pracę, zlecenie, dzieło, emerytura, renta, świadczenia z ZUS, itd.,
- PIT-28 – osoby samodzielnie prowadzące działalność gospodarczą (także wspólnicy spółek cywilnych osób fizycznych, jawnych osób fizycznych), osoby prowadzące najem prywatny, pozostałe stosujące ryczałt, jako formę opodatkowania
– dołączając załącznik PIT-O.
| UWAGA! Z odliczenia wartości przekazanych darowizn na rzecz kształcenia zawodowego nie skorzystają podatnicy prowadzący działalność opodatkowaną kartą podatkową, uzyskujący przychody ze zbycia nieruchomości, udziałów w spółkach. Niemniej, gdy taki podatnik poza ww. źródłami dochodów uzyskuje jeszcze inne np. etat, zlecenie, emerytura, renta, kontrakt menedżerski, najem itd. wówczas odliczy wartość przekazanej darowizny na rzecz kształcenia zawodowego. |
Dodatkowo warto zaznaczyć.
| UWAGA! Odliczenia przekazanej darowizny na rzecz kształcenia zawodowego podatnik może dokonać w zeznaniu rocznym za rok, w którym przekazał ową darowiznę. To nie wszystko. Jeżeli odliczenia nie dokonał w zeznaniu rocznym albo dokonał w nieprawidłowej kwocie wówczas ma prawo do złożenia korekty zeznania rocznego PIT (uwzględniającej przekazaną darowiznę) w okresie do 5 lat podatkowych licząc od końca roku, w którym upłynął termin do złożenia zeznania rocznego PIT. |
Maksymalna wartość odliczenia łącznie wszystkich przekazanych darowizn to 6% z dochodu.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 11 ustawy o PDOF, darowizny i ofiary wszelkiego rodzaju nie stanowią kosztów uzyskania przychodów (zasada ta nie dotyczy podatników opodatkowanych ryczałtem).
Wyjątek dotyczy przekazywanych w darowiźnie środków trwałych oraz wyposażenia – w takim przypadku kosztem mogą pozostać dokonane wcześniej odpisy amortyzacyjne.
Natomiast w przypadku przekazania innych składników majątku, takich jak np. towary handlowe, podatnik zobowiązany jest wyłączyć ich wartość z kosztów uzyskania przychodów, jeżeli zamierza skorzystać z odliczenia darowizny od dochodu w zeznaniu rocznym.
Darowizny na rzecz jakich placówek podlegają odliczeniu
Darowizna na rzecz kształcenia zawodowego może być przekazana wyłącznie dla wymienionych w ustawie – Prawo oświatowe uprawnionych szkół publicznych (nie prywatnych).
W nawiązaniu do art. 4 pkt 28a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe), odliczeniu od dochodu (przychodu) ww. osób fizycznych podlegają kwoty darowizn przekazane na rzecz niżej wymienionych placówek oświatowych.
| Placówki na rzecz, których darowizny podlegają odliczeniu od dochodu | |
| Rodzaj placówki prowadzącej kształcenie w zawodach określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, do których są przyjmowane | Dodatkowe uwarunkowania |
| Placówki kształcenia ustawicznego, centra kształcenia zawodowego oraz branżowe centra umiejętności, umożliwiające uzyskanie i uzupełnienie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych lub zmianę kwalifikacji zawodowych | X |
| Pięcioletnie technikum | Placówka kształci osoby niepełnoletnie oraz niepełnoletnie i pełnoletnie osoby objęte kształceniem specjalnym zorganizowanym (warunki organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży, innych formach wychowania przedszkolnego, przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych oraz w ośrodkach uwzględniają szczególne potrzeby psychofizyczne i edukacyjne tych dzieci) |
| Trzyletnia branżowa szkoła I stopnia | |
| Dwuletnia branżowa szkoła II stopnia | Placówka kształci osoby niepełnoletnie i pełnoletnie |
| Szkoła policealna dla osób posiadających wykształcenie średnie lub wykształcenie średnie branżowe, o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku | |
| Szkoła artystyczna | X |
Oczywiście placówka może dysponować bogatszą ofertą kształcenia od wyżej wymienionych ustawowych wymogów dla celów odliczenia darowizn na rzecz kształcenia zawodowego.
| UWAGA! Podatnik nie może odliczyć przekazanej darowizny w kolejnym roku, w kolejnych latach podatkowych (np. zbyt niski dochód albo strata). Może ją odliczyć w rozliczeniu za rok, w którym ją przekazał. Natomiast rozwiązaniem w tej sytuacji będzie korekta zeznania rocznego PIT, w której podatnik odliczy przekazaną darowiznę. |
Podatnik, który chce dokonać odliczenia wartości przekazanej darowizny na cele kształcenia zawodowego powinien dysponować dowodem nabycia tej darowizny (np. faktura, umowa nabycia darowizny). Dowody te winny zawierać dane darczyńcy i wartość darowizny.
Natomiast na etapie przekazania darowizny warto, aby podatnik udokumentował tę czynność umową darowizny. Umowa ta pozwoli na precyzyjne określenie stron umowy darowizny, przedmiotu darowizny jak i innych okoliczności istotnych okoliczności przekazanie darowizny.
Autor:
Krzysztof Ulicki
Źródła:
Ustawa z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061)
Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163).
Ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111).Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043)
