Darowizny na cele pożytku publicznego w zeznaniu rocznym PIT

Darowizny na cele pożytku publicznego to jedne z najczęściej przekazywanych darowizn a co za tym idzie wykazywanych w zeznaniu rocznym PIT. Główna zasada mówi, iż wartości przekazanych darowizn nie można zaliczać do kosztów uzyskania przychodów. Są jednak od tego odstępstwa, z których przedsiębiorcy nie zdają sobie sprawy. W jaki sposób skutecznie i korzystnie odliczyć wartości przekazanych darowizn na cele pożytku publicznego?

Darowizna na cele pożytku publicznego

Osoby fizyczne prowadzące i nieprowadzące działalności gospodarczej mogą w zeznaniu rocznym PIT odliczyć przekazane darowizny uprawnionym do ich otrzymania organizacjom prowadzącym działalność pożytku publicznego:

składając zeznanie roczne PIT w ustawowym terminie albo
składając korektę złożonego już zeznania rocznego PIT, jeżeli nie odliczyli przekazanej darowizny a chcieliby ją odliczyć.

Korektę zeznania rocznego PIT (uwzględniającej przekazaną darowiznę) podatnicy mogą złożyć w okresie do 5 lat podatkowych licząc od końca roku, w którym upłynął termin do złożenia zeznania rocznego PIT.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 zwanej dalej ustawą o PDOF) odliczeniu od dochodu (przychodu u ryczałtowców) podlegają darowizny przekazane na cele określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele. Jednak nie wszystkie przekazane darowizny na ten cel będą podlegać odliczeniu.

UWAGA!
Darowizna na rzecz OPP może być przekazana zarówno w formie pieniężnej jak i rzeczowej.

Kto może odliczyć przekazane darowizny na OPP

Przekazane darowizny na cele OPP mogą odliczyć osoby fizyczne:

samodzielnie prowadzące działalność gospodarczą,
nieprowadzące działalności gospodarczej uzyskujące inne dochody opodatkowane skalą podatkową albo ryczałtem,
prowadzące działalność nierejestrowaną,
prowadzące najem prywatny,
będące wspólnikami spółek cywilnych, jawnych, partnerskich,
w pozostałych przypadkach (np. dochody zagraniczne).

UWAGA!
Z odliczenia wartości przekazanych darowizn na cele OPP nie skorzystają podatnicy uzyskujący tylko dochody z działalności opodatkowane podatkiem liniowym albo kartą podatkową. Jeżeli natomiast taki podatnik poza ww. źródłami dochodów uzyskuje jeszcze inne np. etat, zlecenie, emerytura, renta, kontrakt menedżerski, najem itd. wówczas odliczy wartość przekazanej darowizny na cele OPP.

Powyższe grupy osób odliczają kwoty przekazanych darowizn na rzecz edukacji publicznej w zeznaniu rocznym:

PIT-36 – osoby samodzielnie prowadzące działalność (także wspólnicy spółek cywilnych, jawnych, partnerskich) i stosujące formę opodatkowania skala podatkowa, osoby prowadzące działalność nierejestrowaną, niekiedy osoby uzyskujące dochody spoza działalności w stosunku, do których muszą samodzielnie odprowadzić podatek,
PIT-37 – osoby uzyskujące dochody niepochodzące z jakiejkolwiek działalności, w stosunku, do których płatnik odprowadza w ich imieniu podatek dochodowy od tych dochodów np. umowa o pracę, zlecenie, dzieło, emerytura, renta świadczenia z ZUS, itd.,
PIT-28 – osoby samodzielnie prowadzące działalność gospodarczą (także wspólnicy spółek cywilnych osób fizycznych, jawnych osób fizycznych), osoby prowadzące najem prywatny, pozostałe stosujące ryczałt, jako formę opodatkowania

– dołączając załącznik PIT-O.

UWAGA!
Odliczenia darowizny na rzecz OPP podatnik może dokonać w zeznaniu rocznym za rok, w którym przekazał ową darowiznę. Nie można dokonać tego w trakcie roku. Co więcej wartość darowizny nie można ujmować w kosztach uzyskania przychodów poza pewnym wyjątkiem (o tym w dalszej części publikacji).

Na rzecz, których OPP przekazane darowizny podlegają odliczeniu

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 24.04.2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338) odliczeniu od dochodu z działalności i spoza działalności podlegają przekazane darowizny na realizację ustawowych celów dla organizacji pożytku publicznego takich jak:

osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia niebędące jednostkami sektora finansów publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi,
osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia niedziałające w celu osiągnięcia zysku,
osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego,
stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego,
spółdzielnie socjalne,
spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz kluby sportowe będące spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1488 oraz z 2025 r. poz. 28, 620 i 769), które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.

Odliczeniu od dochodu nie podlegają natomiast przekazane darowizny na rzecz:

partii politycznych,
europejskich partii politycznych,
związków zawodowych i organizacji pracodawców,
samorządów zawodowych,
fundacji utworzonych przez partie polityczne,
europejskich fundacji politycznych.

Odliczenie wartości przekazanej darowizny na cele pożytku publicznego

Podatnik, który chce dokonać odliczenia wartości przekazanej darowizny dobrze, aby pozostawił w swojej dokumentacji dowody (np. faktura, umowa nabycia darowizny) potwierdzające nabycie owej darowizny. Z dowodów tych muszą wynikać dane takie jak:

dane identyfikacyjne darczyńcy,
wartość darowizny.

Przekazując darowiznę warto udokumentować to zdarzenie umową darowizny. Będzie to dokument, który jasno i przejrzyście będzie potwierdzał przekazanie konkretnej darowizny o określonej wartości rynkowej tej darowizny jak również posiadał oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu. Odliczenie wartości darowizny podatnik dokonuje w zeznaniu rocznym od dochodu podlegającemu opodatkowaniu PIT (skala podatkowa) albo od przychodu podlegającemu opodatkowaniu ryczałtem.

W przypadku skali podatkowej odliczenie darowizny na cele pożytku publicznego pomniejsza łączny dochód do opodatkowania podatnika, który przecież poza działalnością może posiadać także umowę o pracę, zlecenie, dzieło, emeryturę, rentę, świadczenia chorobowe, inne przychody opodatkowane skalą podatkową.

W przypadku ryczałtu odliczenie darowizny na cele pożytku publicznego pomniejsza łączny przychód, a więc przykładowo z działalności i np. z najmu prywatnego albo tylko z działalności.

UWAGA!
Maksymalna wartość odliczenia łącznie wszystkich przekazanych darowizn to 6% z dochodu a mowa tu o darowiznach na: cele pożytku publicznego, kultu religijnego,krwiodawstwa,kształcenia zawodowego,przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ulicy Królewskiej w Warszawie.

Wartość przekazanej darowizny należy liczyć w kwocie brutto. W tym miejscu należy podkreślić jeszcze jedną bardzo ważną rzecz.

UWAGA!
Podatnik nie może odliczyć przekazanej darowizny w kolejnym roku, w kolejnych latach podatkowych (np. zbyt niski dochód albo strata). Może ją odliczyć w rozliczeniu za rok, w którym ją przekazał. Natomiast rozwiązaniem w tej sytuacji będzie korekta zeznania rocznego PIT w której podatnik odliczy przekazaną darowiznę.

Podatnik nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów przekazanych darowizn. Jak należy patrzyć na tego typu aspekt?

UWAGA!
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 11 ustawy o PDOF kosztem uzyskania przychodów nie są darowizny i ofiary wszelkiego rodzaju (nie dotyczy ryczałtu). Nie dotyczy to natomiast przekazywanego w darowiźnie wyposażenia i środków trwałych, ale do wysokości dokonanych już odpisów amortyzacyjnych. W przypadku przekazania pozostałych składników majątku jak np. towarów handlowych podatnik musi je wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów, jeżeli chce w zeznaniu rocznym odliczyć je od dochodu. Natomiast kosztem uzyskania przychodów są koszty wytworzenia lub cena nabycia produktów spożywczych przekazanych na rzecz organizacji pożytku publicznego z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje.

Odliczeniu podlegają przekazane darowizny dla uprawnionych OPP realizujących ustawowe cele

W nawiązaniu do art. 4 ustawy z dnia 24.04.2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie odliczeniu od dochodu z działalności i spoza działalności w podatku dochodowym od osób fizycznych podlega wartość przekazanych darowizn na ustawowe cele realizowane przez OPP obejmujące określone zadania, które zaprezentowano w poniższej tabeli.

Odliczeniu podlegają przekazane darowizny na ustawowe cele realizowane przez OPP
Lp.	OPP musi realizować zadania w poniżej wymienionym zakresie
1.	Pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób
2.	Wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej
3.	Tworzenia warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej
4.	Udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zwiększania świadomości prawnej społeczeństwa
5.	Działalności na rzecz integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym
6.	Działalności charytatywnej
7.	Podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej
8.	Działalności na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego
9.	Działalności na rzecz integracji cudzoziemców
10.	Ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej
11.	Działalności na rzecz osób niepełnosprawnych
12.	Promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy
13.	Działalności na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn
14.	Działalności na rzecz osób w wieku emerytalnym
15.	Działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości
16.	Działalności wspomagającej rozwój techniki, wynalazczości i innowacyjności oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce gospodarczej
17.	Działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych
18.	Nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania
19.	Działalności na rzecz dzieci i młodzieży, w tym wypoczynku dzieci i młodzieży
20.	Kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego
21.	Wspierania i upowszechniania kultury fizycznej
22.	Ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego
23.	Turystyki i krajoznawstwa
24.	Porządku i bezpieczeństwa publicznego
25.	Obronności państwa i działalności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
26.	Upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji
27.	Udzielania nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
28.	Ratownictwa i ochrony ludności
29.	Pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą
30.	Upowszechniania i ochrony praw konsumentów
31.	Działalności na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami
32.	Promocji i organizacji wolontariatu
33.	Pomocy Polonii i Polakom za granicą
34.	Działalności na rzecz kombatantów i osób represjonowanych
35.	Działalności na rzecz weteranów i weteranów poszkodowanych
36.	Promocji Rzeczypospolitej Polskiej za granicą
37.	Działalności na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa, upowszechniania i ochrony praw dziecka
38.	Przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym
39.	Rewitalizacji
40.	Działalności na rzecz organizacji pozarządowych
41.	Działalności na rzecz podmiotów ekonomii społecznej i przedsiębiorstw społecznych