Wynik rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub korekty tego rozliczenia może skutkować koniecznością dopłaty składki zdrowotnej. Czy dopłata składki zdrowotnej może stanowić koszt uzyskania przychodów? Co z odliczeniem od przychodów w ryczałcie?
Obowiązek przekazania rocznego rozliczenia składki zdrowotnej
W nawiązaniu do art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461 zwanej dalej ustawą o NFZ) określone grupy przedsiębiorców, (które mogą wybrać formę opodatkowania) są zobligowane do złożenia rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Mieli obowiązek dokonać tego do dnia 20 maja 2026 r.
W wyniku zidentyfikowanych błędów część przedsiębiorców będzie zobowiązana do złożenia korekty rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.
Jeżeli w wyniku złożenia:
- rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 r. lub
- korekty rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 r.
powstanie niedopłata rocznej składki zdrowotnej, przedsiębiorca będzie zobowiązany do jej uregulowania zgodnie z zasadami określonymi w przepisach.
Przedsiębiorcy złożyli już w ZUS roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 r. za pomocą deklaracji:
- ZUS DRA w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej samodzielnie lub jako wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej i niezatrudniania pracowników, zleceniobiorców, osób współpracujących, albo
- ZUS DRA + ZUS RCA w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej samodzielnie lub jako wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej i zatrudniania pracowników, zleceniobiorców, osób współpracujących
– za okres 04/2026 r.
Jeżeli mowa o konieczności złożenia korekty tegoż rozliczenia to dotyczy ona również deklaracji ZUS za okres 04/2026 r. i użycia ww. formularzy.
| UWAGA! Termin rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025r. przypadał 20 maja 2026r. |
W tym miejscu powstaje pewna wątpliwość. Co w przypadku, kiedy na skutek rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub korekty tegoż rozliczenia u przedsiębiorcy powstała niedopłata rocznej składki zdrowotnej? W pierwszej kolejności należałoby objaśnić, czym w ogóle jest niedopłata rocznej składki zdrowotnej wynikająca z przekazanego do ZUS rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub korekty tegoż rozliczenia.
Niedopłata rocznej składki zdrowotnej – uwaga na odsetki za zwłokę w zapłacie
Niedopłata rocznej składki zdrowotnej za 2025 r. powstaje w sytuacji, gdy suma wykazanych należnych składek zdrowotnych w deklaracjach ZUS we wszystkich miesiącach roku składkowego 2025 jest niższa od obliczonej, rocznej składki zdrowotnej za 2025 r. Przedsiębiorca, który na skutek rocznego rozliczenia składki zdrowotnej wykazał niedopłatę tej składki, był zobowiązany do uregulowania tej niedopłaty w terminie złożenia deklaracji ZUS i zapłaty bieżących składek ZUS za okres 04/2026 r.
| UWAGA! Jeżeli w wyniku rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 r. powstała niedopłata wówczas w terminie 20 maja 2026 r. przedsiębiorca dokonuje uregulowania tej niedopłaty. |
Jeżeli przedsiębiorca ureguluje niedopłatę rocznej składki zdrowotnej za 2025 r. po dniu 20 maja 2026r. wówczas może być zobowiązany do zapłaty odsetek. Jeżeli przedsiębiorca składa korektę rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 r. wówczas musi zweryfikować czy będzie musiał zapłacić odsetki, bowiem termin uregulowania niedopłaty rocznej składki zdrowotnej za 2025 r. to wciąż 20 maja 2026 r. a przecież korekta rocznej składki zdrowotnej może być dokonana znacznie później niż po tym dniu (maksymalnie do 5 lat).
| UWAGA! Odsetki za zwłokę w opłaceniu składek ZUS ustala się tak samo jak odsetki od zaległości podatkowych. Niestety wyjątkiem od reguły jest to, że w przypadku odsetek za nieterminowe opłacenie składek ZUS nie stosuje się tzw. odsetek obniżonych. |
Odsetek za zwłokę nie nalicza się, jeżeli ich wysokość nie przekracza 1% kwoty minimalnego wynagrodzenia. W 2026 r. kwota 1% to 48,06 zł.
| UWAGA! Odsetek za zwłokę w opłaceniu składek ZUS nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. |
Niedopłata rocznej składki zdrowotnej wynikająca z korekty rocznego rozliczenia składki zdrowotnej a forma opodatkowania
Niedopłata wynikająca z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub korekty tego rozliczenia wymaga odpowiedniego ujęcia w księgach podatkowych. W przypadku skali podatkowej niedopłata rocznej składki zdrowotnej w żaden sposób nie wpływa na koszt ani przychód z działalności.
| UWAGA! Niedopłata wynikająca z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub korekty tego rozliczenia, która powstała u przedsiębiorcy stosującego formę opodatkowania: ryczałt ewidencjonowany albo podatek liniowy – powinna być ujęta w miesiącu (dniu) jej uregulowania, jako odliczenie od przychodu w ryczałcie albo ujęcie w kosztach w podatku liniowym z uwzględnieniem rocznego limitu dla 2026 r. – 14 100 zł. |
Jeżeli przedsiębiorca w 2025 r. stosował formę opodatkowania ryczałt ewidencjonowany i w 2026 r. nie zmienił formy opodatkowania (wciąż stosuje ryczałt) to niedopłatę wynikającą z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub korekty tego rozliczenia odlicza od przychodu z działalności:
- w miesiącu jej faktycznej zapłaty (na bieżąco) albo
- na etapie złożenia zeznania rocznego za 2026 r.
Odliczenia dokonuje w wysokości 50% od zapłaconej kwoty niedopłaty.
Mówi o tym art. 11 ust 1a ustawy z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843). Jeżeli natomiast przedsiębiorca w 2025 r. stosował formę opodatkowania podatek liniowy i w 2026 r. nie zmienił formy opodatkowania (wciąż stosuje podatek liniowy) wówczas niedopłatę wynikającą z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub korekty tego rozliczenia:
- odlicza od przychodu z działalności w miesiącu jej faktycznej zapłaty albo
- ujmuje w koszty także w miesiącu jej faktycznej zapłaty
– niemniej suma miesięcznych, zapłaconych składek za 2025 r. oraz niedopłaty nie może przekroczyć rocznego limitu (składki w koszty) w wysokości 14 100 zł, a więc limitu już dla 2026 r.
Jeżeli natomiast niedopłata przekroczy ww. limit to ta część, która go przekroczy nie stanowi kosztu uzyskania przychodu bądź też nie może być odliczona od dochodu. A zatem przedsiębiorca musi pamiętać o podstawowej zasadzie wynikającej z art. 30c ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592).
Autor:
Krzysztof Ulicki
Źródła:
Ustawa z dnia 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468).
Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592).
Ustawa z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199).
Ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622).
