Czy można zrezygnować ze zwolnienia z opodatkowania PIT albo CIT otrzymanego dofinansowania

Podatnicy PIT i CIT mogą w niektórych przypadkach zdecydować, czy otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty, dotąd uznawane za zwolnione z podatku PIT albo CIT – zaliczą do przychodów opodatkowanych PIT albo CIT. Konsekwencją tej zmiany będzie możliwość zaliczenia wydatków sfinansowanych dotacją, subwencją i innymi dopłatami do kosztów uzyskania przychodów. Pojawia się zatem pytanie. Kiedy można zrezygnować ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem PIT albo z CIT?

Otrzymane dofinansowanie a przychód z działalności gospodarczej w PIT

Przychód z działalności gospodarczej w podatku dochodowym osób fizycznych, a więc na mocy art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592 zwanej dalej ustawą o PDOF) to otrzymane dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia na pokrycie kosztów albo stanowiące zwrot tych kosztów.

Niemniej w myśl art. 14 ust. 3 pkt 13 ustawy o PDOF przychodami z działalności gospodarczej nie są kwoty otrzymane od agencji wykonawczych, jeżeli agencje te otrzymały środki na ten cel z budżetu państwa. Ponadto przychodami z działalności gospodarczej nie są otrzymane dotacje, subwencje, dopłaty związane z nabyciem lub wytworzeniem środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Odpisy amortyzacyjne od tych składników majątku nie mogą być ujęte w kosztach uzyskania przychodów do momentu ich sprzedaży.

Dlaczego rozgraniczenie pomiędzy dotacjami będącymi przychodami zwolnionymi z podatku albo przychodami wyłączonymi z przychodów z działalności jest tak ważne?

Rezygnacja ze zwolnienia z opodatkowania PIT wobec otrzymanego dofinansowania

Ustawodawca umożliwił podatnikom kilka opcji optymalizacji podatkowej w zakresie opodatkowania otrzymanych dofinansowań podlegających zwolnieniu z podatku PIT.

I tu właśnie występuje bardzo ważna kwestia.

Możliwość opodatkowania otrzymanej kwoty dofinansowania ma zastosowanie tylko do dofinansowań, które korzystają ze zwolnienia z podatku PIT. Jeżeli natomiast otrzymane dofinansowanie jest przeznaczone na nabycie lub wytworzenie środka trwałego albo wartości niematerialnej i prawnej podlegających amortyzacji wówczas nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej, a więc nie podlega opodatkowaniu podatkiem PIT.

Przychodem z działalności gospodarczej nie są także kwoty otrzymane od agencji wykonawczych, jeżeli agencje te otrzymały środki na ten cel z budżetu państwa.

To z kolei oznacza, że otrzymane dofinansowanie niestanowiące przychodów z działalności gospodarczej:

1. nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania PIT,
2. nie może być włączone do podstawy opodatkowania PIT.

Wracając teraz do kwestii otrzymanych kwot dofinansowań korzystających ze zwolnienia z PIT, należy zaznaczyć, iż gdy uzyskane dofinansowanie korzysta ze zwolnienia z PIT, to podatnik nie może ująć wydatków nim sfinansowanych w kosztach uzyskania przychodów.

Może jednak zrezygnować z tego zwolnienia z PIT, jednakże nie w stosunku do wszystkich dofinansowań korzystających ze zwolnienia z PIT.

Jakie więc możliwości ma podatnik prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną PIT (skalą podatkową, podatkiem liniowym, ryczałtem ewidencjonowanym)?

Warunkiem rezygnacji ze zwolnienia jest złożenie pisemnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia i zaliczeniu otrzymanego dofinansowania do przychodów z działalności do właściwego naczelnika urzędu skarbowego (ze względu na miejsce zamieszkania) najdalej do dnia upływu terminu złożenia zeznania rocznego PIT za rok podatkowy (do 30 kwietnia roku następnego za rok poprzedni), w którym podatnik otrzymał dofinansowanie.

W takiej sytuacji podatnik może ująć wydatki sfinansowane ww. dofinansowaniem w kosztach uzyskania przychodów. Dotyczy to także odpisów amortyzacyjnych dotyczących środków trwałych sfinansowanych dotacją, której oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia dotyczy.

Powyższe dotyczy rezygnacji ze zwolnienia z opodatkowania PIT otrzymanej kwoty dofinansowania na cele prowadzonej działalności gospodarczej.

Jest jednak jeszcze inna kwestia.

Na mocy art. 14 ust. 9 ustawy o PDOF podatnik może zaliczyć do przychodów z działalności gospodarczej dotacje, subwencje, dopłaty, inne nieodpłatne świadczenia lub kwoty otrzymane od agencji wykonawczych.

Warunek tego zaliczenia to złożenie pisemnego oświadczenia o zaliczeniu określonych dotacji, subwencji, dopłat, innych nieodpłatnych świadczeń lub kwot otrzymanych od agencji wykonawczych do przychodów do właściwego naczelnika urzędu skarbowego najdalej do dnia upływu terminu złożenia zeznania rocznego PIT za rok podatkowy, w którym otrzymał dane dofinansowanie.

W takim wypadku podatnik może ująć wydatki sfinansowane ww. dofinansowaniem w kosztach uzyskania przychodów. Dotyczy to także odpisów amortyzacyjnych dotyczących środków trwałych sfinansowanych dotacją, której oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia dotyczy.

Otrzymane dofinansowanie a przychód z działalności gospodarczej w CIT

Przychód z działalności gospodarczej w podatku dochodowym od osób prawnych, na mocy art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 554) to otrzymane środki pieniężne, wartości pieniężne, a więc otrzymane dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia na pokrycie kosztów albo stanowiące zwrot tych kosztów.

W odróżnieniu jednak od podatników PIT, uzyskane dofinansowanie na nabycie lub wytworzenie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych stanowi przychód z działalności gospodarczej i otrzymanie tego dofinansowania kwalifikuje się do zwolnienia z opodatkowania podatkiem CIT.

Oczywiście nie w każdym przypadku otrzymane dofinansowanie z UE czy ze środków krajowych może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem PIT albo CIT.

Rezygnacja ze zwolnienia z opodatkowania CIT wobec otrzymanego dofinansowania

Podatnicy CIT, tak jak i podatnicy PIT, mają możliwość rezygnacji z zastosowania zwolnienia w stosunku do otrzymanego dofinansowania, niemniej nie w stosunku do każdego otrzymanego dofinansowania.

Powyższa rezygnacja ze zwolnienia uzyskanego dofinansowania z opodatkowania CIT dotyczy wyłącznie otrzymanych:

• dotacji, subwencji, dopłat i innych nieodpłatnych świadczeń, otrzymanych na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków związanych z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych,
• dotacji otrzymanych z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach,
• kwot otrzymanych od agencji rządowych lub agencji wykonawczych, jeżeli agencje otrzymały środki na ten cel z budżetu państwa, z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach.

Na mocy art. 17 ust. 1g ustawy o PDOP podatnik może nie stosować ww. zwolnień w odniesieniu do określonych dotacji, subwencji, dopłat, innych nieodpłatnych świadczeń lub kwot otrzymanych od agencji rządowych lub agencji wykonawczych.

Warunkiem niestosowania ww. zwolnień jest złożenie pisemnej rezygnacji ze zwolnień do właściwego naczelnika urzędu skarbowego do dnia upływu terminu zeznania rocznego CIT za rok podatkowy, w którym podatnik otrzymał dofinansowanie dotyczące rezygnacji.

W sytuacji gdy podatnik CIT złoży ww. rezygnację, wówczas do kosztów uzyskania przychodów ma prawo ująć:

1. wydatki sfinansowane dotacją dotyczącą nabycia składników majątku i usług niedotyczących środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych,
2. wydatki sfinansowane dotacją dotyczącą nabycia składników majątku będących środkami trwałymi i wartościami niematerialnymi i prawnymi.

Autor:

Krzysztof Ulicki

Źródła:

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592).

Ustawa z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 554).

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622).

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775).

Ustawa z dnia 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480).