Otrzymanie dotacji lub innej formy dofinansowania ze środków Unii Europejskiej czy ze środków krajowych nie skutkuje każdorazowo konieczności jej opodatkowania. Ustawa o PIT oraz ustawa o CIT przewiduje kilka odrębnych zwolnień. Niekiedy jednak otrzymane dofinansowanie nie może korzystać z żadnego zwolnienia z opodatkowania PIT albo CIT, co w takim wypadku?
Otrzymane dofinansowanie z UE przychodem z działalności gospodarczej
Generalnie w przypadku przedsiębiorcy będącym podatnikiem PIT albo CIT otrzymane dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia na pokrycie kosztów albo, jako zwrot wydatków są przychodem z działalności gospodarczej.
Należy w tym miejscu wspomnieć o jednej bardzo ważnej różnicy.
W podatku dochodowym PIT – otrzymane dotacje, subwencje, dopłaty związane z nabyciem lub wytworzeniem środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji nie stanowią przychodu z działalności gospodarczej. Mówi o tym art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592 zwanej dalej ustawą o PDOF).
Jeżeli przedsiębiorca otrzymuje dofinansowanie z UE na nabycie lub wytworzenie środka trwałego albo wartości niematerialnej i prawnej podlegających amortyzacji to z uwagi na to, iż nie jest to przychód z działalności to jednocześnie odpisy amortyzacyjne od tych składników majątku nie mogą być ujęte w kosztach uzyskania przychodów. W takiej sytuacji otrzymane dofinansowanie nie może też korzystać ze zwolnienia z PIT (co wyklucza ewentualną rezygnację z tego zwolnienia) no, ale też nie podlega opodatkowaniu PIT.
W podatku dochodowym CIT – otrzymane dotacje, subwencje, dopłaty związane z nabyciem lub wytworzeniem środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji stanowią przychód z działalności gospodarczej. Mówi o tym art. 12 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 554 zwanej dalej ustawą o PDOP).
Otrzymanie tego dofinansowania może jednak kwalifikować się do zwolnienia z opodatkowania podatkiem CIT.
Należy jednak podkreślić, nie zawsze i nie w każdym przypadku otrzymanie dofinansowanie z UE czy ze środków krajowych będzie mogło korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem PIT albo CIT.
Skąd pochodzą środki na dofinansowanie działalności
Przedsiębiorcy mogą korzystać z dofinansowań pochodzących z różnych źródeł, nie tylko z UE.
Należy pamiętać, iż środki pochodzące z UE oraz niektóre środki pochodzące z krajowego budżetu są przeznaczone na określone cele. Ponadto środki te są rozdysponowane przez określone grupy podmiotów najczęściej wyłonione w drodze konkursu.
Jeżeli środki przeznaczone na dofinansowanie działalności nie pochodzą ani z UE ani z krajowego budżetu tylko od prywatnych, komercyjnych firm i innych podmiotów wówczas w większości przypadków otrzymanie tych środków w formie dofinansowania będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym PIT albo CIT.
Niemniej wydatki sfinansowane takim dofinansowaniem będą mogły być ujęte w kosztach uzyskania przychodów.
Dopłaty do cen towarów
Niekiedy nawet, gdy środki przeznaczone na dofinansowania pochodzą z UE albo z krajowego budżetu może zdarzyć się, iż będą podlegać opodatkowaniu u beneficjenta.
Dopłata do cen towarów (dotacja przedmiotowa) stanowi przychód z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu podatkiem PIT albo CIT z uwagi na to, iż bezpośrednio wpływa na cenę ze sprzedaży (kwotę należną sprzedawcy z tytułu danej sprzedaży).
W przeciwieństwie do dotacji przeznaczonych na pokrycie kosztów lub zakup środków trwałych, dla dopłat do cen towarów (usług) nie przewidziano żadnych zwolnień z opodatkowania PIT albo CIT. Otrzymanie dopłaty do cen towarów lub usług nie korzysta, więc ze zwolnienia z podatku dochodowego PIT albo CIT a co za tym idzie jego wpływ podlega opodatkowaniu PIT albo CIT.
Jednym z takich przypadków może być tzw. rekompensata, dopłata do cen towarów lub usług. Jest to specyficzne wsparcie, które przeznaczone jest na okoliczność wystąpienia określonego zdarzenia i ma na celu zmniejszenie natężenia oddziaływania tegoż zdarzenia.
W interpretacji indywidualnej z dnia 27.10.2023r. o sygn. 0111-KDIB1-2.4010.477.2023.1.END Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej jasno wskazał, że – „(…) Odnosząc się do wątpliwości Wnioskodawcy wskazać należy, że otrzymane przez Spółkę dopłaty do wody i ścieków nie mogą być utożsamiane z dotacją otrzymaną z jednostki samorządu terytorialnego, gdyż dopłaty te mają na celu ochronę mieszkańców Gminy przed skutkami wyższych cen za pobór wody i odprowadzania ścieków i nie stanowią formy dotowania działalności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, można powiedzieć, że wyrównują przychód, który Spółka i tak by otrzymała.
Tym samym otrzymane przez Spółkę od Gminy przysporzenie, o definitywnym charakterze stanowiące dopłaty do ceny wody i ścieków nie mogą podlegać zwolnieniu od opodatkowania, jako dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, co skutkuje obowiązkiem ich zaliczenia do przychodów podatkowych podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym. (…)”.
Z kolei jednym z przykładów wyroków NSA potwierdzających, iż dopłaty do cen towarów lub usług nie może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego CIT albo PIT z uwagi na to, iż ta dopłata nie stanowi dotacji – wyrok NSA z dnia 09.07.2024r. o sygn. II FSK 397/24 oraz w wyrok NSA z kwietnia 2025 roku o sygn. II FSK 931/22.
Brak podstawy prawnej
Programów pomocowych – środków przeznaczonych na dofinansowania pochodzących z UE albo z krajowego jest bardzo wiele.
Może zdarzyć się sytuacja, w której otrzymane dofinansowanie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym u beneficjenta.
Powodem takiego stanu rzeczy będzie brak zwolnienia z opodatkowania podatkiem PIT albo CIT w regulacjach odpowiednio art. 21 ust. 1 ustawy o PDOF oraz art. 17 ust. 1 ustawy o PDOP. Dokładniej chodzi o to, iż otrzymane dofinansowanie nie będzie spełniało wszystkich warunków jakiegokolwiek wybranego zwolnienia z PIT albo CIT.
Dopłaty do oprocentowania kredytów bankowych
W art. 17 ust. 1 pkt 47 oraz 48 ustawy o PDOP prawodawca wprost wyłączył ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem CIT otrzymanych przez przedsiębiorcę lub inny podmiot dopłat do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż w ustawie o PDOF sytuacja wygląda nieco inaczej. Dopłata do oprocentowania kredytu firmowego otrzymana przez przedsiębiorcę podlegającego pod opodatkowanie podatkiem PIT może skorzystać ze zwolnienia z tego podatku na mocy art. 21 ust. 1 pkt 46 oraz 46a o PDOF. W ustawie o PDOF nie ma regulacji wprost wyłączającej otrzymane dopłaty do oprocentowania kredytów bankowych ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem PIT.
Potwierdza to stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wyrażone w interpretacji indywidualnej z dnia 21.03.2025r. o sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.39.2025.2.KD, w której wskazuje, że – „(…) W opisie sprawy wskazała Pani, że uzyskana przez Spółkę jawną dopłata nie została otrzymana z instytucji Unii Europejskiej i Europejskiego Banku Inwestycyjnego i nie mają do niej zastosowania przepisy rozporządzenia nr 260/68 z dnia 29 lutego 1968 r. ustanawiającego warunki i procedurę stosowania podatku na rzecz Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 056 z 04.03.1968, z późn. zm.).
W konsekwencji otrzymana dopłata nie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 46a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Otrzymana przez Spółkę jawną, w której jest Pani wspólnikiem bezzwrotna dopłata do oprocentowania kredytu, stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, podlegający jednak zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż:
- dochody te pochodzą ze środków bezzwrotnej pomocy od podmiotów wskazanych w ww. przepisie (przekazanie tych środków może być dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy),
- Spółka, w której jest Pan wspólnikiem bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy.
Zatem, prawidłowo uważa Pani, że otrzymana dopłata stanowi przychód zwolniony z opodatkowania w myśl ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednakże fakt ten wynika z innych przyczyn niż wskazała Pani we wniosku. Z uwagi na powyższe, Pani stanowisko jest nieprawidłowe.
Odnosząc się z kolei do kwestii możliwości zaliczenia zapłaconych przez Spółkę w latach 2023 i 2024 odsetek od kredytu do kosztów uzyskania przychodów, w dacie ich poniesienia, w sytuacji otrzymania wskazanej we wniosku dopłaty, należy zauważyć, iż konsekwencją zwolnienia z opodatkowania otrzymanych dopłat, jest brak możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu prowadzonej działalności gospodarczej wydatków bezpośrednio z tych środków sfinansowanych. (…)”.
Rezygnacja ze zwolnienia z opodatkowania PIT, CIT wobec otrzymanego dofinansowania
Na koniec warto wspomnieć o jeszcze jednej ważnej kwestii. Otóż podatnicy CIT mają możliwość rezygnacji z zastosowania zwolnienia w stosunku do otrzymanego dofinansowania i dokonać jego opodatkowania zgodnie ze stosowanymi zasadami opodatkowania przychodów z działalności.
Zgodnie z art. 17 ust. 1g ustawy o PDOP podatnik może nie stosować zwolnień z opodatkowania CIT (o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 21, 47 lub 48 ustawy o PDOP), w odniesieniu do określonych dotacji, subwencji, dopłat, innych nieodpłatnych świadczeń lub kwot otrzymanych od agencji rządowych lub agencji wykonawczych, jeżeli do upływu terminu złożenia zeznania rocznego CIT za rok podatkowy, w którym je otrzymał, złoży właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie o rezygnacji ze stosowania tych zwolnień w odniesieniu do wskazanych w nim dotacji, subwencji, dopłat, innych nieodpłatnych świadczeń lub kwot otrzymanych od agencji rządowych lub agencji wykonawczych.
Wydatki, w tym też odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, sfinansowane z dochodów (przychodów), których dotyczy to oświadczenie stanowią koszty uzyskania przychodów (nie znajdują zastosowania przepisy wyłączające wydatki z kosztów wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 48 i 58 ustawy o PDOP).
Podatnicy PIT także mają możliwość rezygnacji z zastosowania zwolnienia w stosunku do otrzymanego dofinansowania i dokonania jego opodatkowania zgodnie ze stosowaną formą opodatkowania na mocy art. 21 ust. 42a ustawy o PDOF.
Aby z niego skorzystać podatnik PIT musi przed upływem terminu złożenia zeznania rocznego PIT za rok podatkowy, w którym otrzymał dofinansowanie złożyć właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie o rezygnacji ze stosowania tego zwolnienia w odniesieniu do wskazanych w nim dotacji.
Brak zwolnienia to możliwość ujęcia w kosztach uzyskania przychodów wydatków sfinansowanych tą dotacją.
Autor:
Krzysztof Ulicki
Źródła:
Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592).
Ustawa z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 554).
Ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622).
Ustawa z dnia 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480).
Interpretacja indywidualna z dnia 27.10.2023r. o sygn. 0111-KDIB1-2.4010.477.2023.1.END.
Wyrok NSA z dnia 09.07.2024r. o sygn. II FSK 397/24.
Interpretacja indywidualna z dnia 21.03.2025r. o sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.39.2025.2.KD.
